Euro 1976: noć kada je najpoznatiji penal u historiji fudbala izveden u Beogradu

Rijetko koja sportska noć može reći ono što ova može: najpoznatiji penal u historiji fudbala izveden je na našem terenu, pred našom publikom. Evropsko prvenstvo 1976. godine Jugoslavija je organizirala kao domaćin, a finale između Čehoslovačke i Zapadne Njemačke odigrano je u Beogradu. I tu, na velikoj sceni, desio se trenutak koji je ušao u sve rječnike svijeta.

Kada se Antonín Panenka počeo zaletati za odlučujući penal, niko na stadionu nije mogao zamisliti šta slijedi. Lagano, gotovo nemarno, poslao je loptu lijepim lukom preko vratara koji je već bio poletio u ugao. Od te noći, takav penal na svim jezicima svijeta zove se, Panenka. A mi smo bili tamo.

Vodili smo protiv Nijemaca 2:0

A prije finala, bilo je polufinale koje i danas boli i grije istovremeno. Jugoslavija je protiv Zapadne Njemačke vodila 2:0 i igrala fudbal kakav se gleda s ponosom, da su tada postojale današnje kamere, ta utakmica bi se i danas vrtila kao lekcija. Ali Nijemci su poznati po tome što nikad ne predaju: izjednačili su, odveli meč u produžetke i na kraju slavili 4:2.

Plava je tada napustila teren sa suzama i s jednom utjehom: da je cijela zemlja vidjela kakav fudbal ona zna da igra. A u utakmici za treće mjesto stigli su nas Holanđani, tako da je prvenstvo završilo bez medalje, ali sa sjećanjem koje je teže od medalje.

Finale u Beogradu: historija pred punim tribinama

Samo finale bilo je spektakl kakav se pamti: Čehoslovačka i Zapadna Njemačka, 2:2 poslije produžetaka, pa penali, prvi put da veliki trofej odlučuje raspucavanje s bijele tačke u finalu evropskog prvenstva. I onda, zadnji udarac, onaj luk preko vratara, i stadion koji je zastao da bi shvatio šta je upravo vidio.

Čehoslovački igrači slavili su na našem terenu onako kako se slavi najveći dan u životu. A naša publika, koja je fudbalsku školu znala cijeniti i kod protivnika, ispratila je to aplauzom. Jer ko voli fudbal, taj voli i hrabrost.

Da li ste znali? Penal koji je Panenka izveo u beogradskom finalu 1976. bio je toliko neviđen da je njegovo ime postalo opšti naziv za tu tehniku, „panenka”, i danas se tako kaže na svim jezicima svijeta, od Beograda do Buenos Airesa.

Uz koje trenutke pamtim to prvenstvo

Ko je pratio Euro 1976, pamti i vrijeme oko utakmica:

• radost kada smo poveli protiv Nijemaca, i komšijske prozore koji su se otvarali da čuju prijenos;
• tišinu kada je pala izjednačujuća lopta, kao da je cijeli kvart zaboravio da diše;
• sjedenje pred televizorom u dnevnoj sobi, s cijelim društvom „jer se ne propušta”;
• utjehu da smo makar gledali historiju, najslavniji penal svih vremena, kod nas;
• jutro poslije finala, kada su novine pisale o Česima i o jednom čovjeku koji je promijenio fudbal.

Bilo je to prvenstvo koje nas je naučilo da se i kroz suze vidi ljepota igre.

Domaćini historije

Godinama kasnije, kada se negdje na televiziji izvede „panenka”, stariji se osmjehnu s ponosom. Jer ta riječ rođena je na našem terenu, pred našim očima. Naši smo bili domaćini noći u kojoj je fudbal dobio novu riječ, i to nam niko ne može oduzeti.

A ekipa iz 1976? Za one koji su je gledali, ostala je vječna prva liga. Jer se ljubav prema lijepom fudbalu ne mjeri trofejima, nego sjećanjem.

A kako se vi sjećate Eura 1976? Da li ste bili na stadionu ili gledali pred televizorom?